پژوهشگر حوزوی: پژوهش باید پاسخ‌های عملیاتی برای رفع نیازهای کشور ارائه دهد

شفقناقم- پژوهشگر برتر دوره آموزش فنون و مهارت‌های پژوهشی گفت: پژوهش‌های حوزوی باید با عبور از توصیف صرف، ضمن مفهوم‌پردازی مسائل مستحدثه، پاسخ‌هایی نظام‌مند و عملیاتی برای رفع نیازهای سیاست‌گذاری و تربیتی کشور ارائه دهند.

به گزارش شفقنا از حوزه، خانم اسماعیلی پرزان، استاد حوزه و پژوهشگر برتر دوره آموزش فنون و مهارت‌های پژوهشی، در پاسخ به این پرسش که «مسئله پژوهش شما چه بود و چه عواملی شما را به انتخاب این موضوع ترغیب کرد؟»، گفت: مسئله اصلی که برای پژوهشی با عنوان «ابعاد و مؤلفه‌های «نوجوان پیشران» در اندیشه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای» انتخاب شده است، فقدان یک مفهوم‌پردازی علمی و نظام‌مند از اصطلاح «نوجوان پیشران» بر اساس اندیشه‌های رهبر شهید انقلاب بود.

وی افزود: دلیل انتخاب این مسئله و اهمیت آن، این بود که مفهوم «نوجوان پیشران» یک سازه کلیدی در بیانات رهبر شهید انقلاب و دارای نقش محوری در پیشبرد اهداف نظام است، اما مطالعات موجود یا صرفاً به موضوع جوانان به‌طور کلی پرداخته‌اند یا به‌صورت توصیفی به بیانات ایشان اشاره کرده‌اند، بدون آنکه الگویی منسجم ارائه دهند. این خلأ پژوهشی موجب شده است برنامه‌ریزی‌های آموزشی، تربیتی و سیاست‌گذاری‌های کشور در حوزه نوجوانان از پشتوانه نظری دقیق و بومی برخوردار نباشند. از همین‌رو، اهمیت این پژوهش در پر کردن این شکاف نظری و ارائه مبنایی برای حوزه سیاست‌گذاری است.

وی در پاسخ به سؤال دیگری درباره این پرسش که «مقاله‌ای که منتشر شده است دقیقاً به کدام‌یک از ابعاد آن مسئله می‌پردازد و به‌نظر شما مهم‌ترین یافته یا نوآوری این مقاله چیست؟» خاطرنشان کرد: مقاله‌ای که به توفیق الهی با عنوان «ابعاد و مؤلفه‌های «نوجوان پیشران» در اندیشه حضرت آیت‌الله خامنه‌ای» پذیرفته شده، دقیقاً به بعد مفهوم‌پردازی و استخراج مؤلفه‌های سازنده «نوجوان پیشران» پرداخته است.

اسماعیلی پرزان بیان کرد: مهم‌ترین یافته و نوآوری این مقاله، همان‌طور که در پاسخ به سؤال نخست اشاره شد، هموار کردن مسیر برای پر کردن همان خلأ پژوهشی است. در این پژوهش، مفهوم‌پردازی علمی این اصطلاح از طریق یک کار نظام‌مند و با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون انجام شده است؛ کاری که پیش از این به‌صورت منسجم صورت نگرفته بود. همچنین تلاش شده است الگویی جامع از ابعاد مختلف «نوجوان پیشران» ارائه شود که مشتمل بر ابعاد و ساحات اعتقادی، اخلاقی، علمی، فرهنگی، اجتماعی و سیاسی است. این الگو می‌تواند به‌عنوان مبنا و کاربردی جدید برای طراحی نظام تربیتی و بازنگری در سیاست‌های مرتبط با نوجوانان مورد استفاده قرار گیرد.

وی در ادامه، در پاسخ به این سؤال که «دوره فنون و مهارت‌های پژوهشی در مشهد چه تأثیری بر روند نگارش این مقاله داشت و چه نکته‌ای در این دوره باعث رسیدن مقاله به مرحله چاپ شد؟» خاطرنشان کرد: ضمن تشکر از همه مسئولان مرکز مدیریت حوزه‌های علمیه خواهران، به‌ویژه برگزارکنندگان گروه پژوهش برای اردوی پژوهشی مشهد، به نظر اینجانب این دوره از همان مرحله مجازی که با طرح ایده پژوهشی آغاز شد، نقطه عطفی در مسیر پژوهش مقاله «نوجوان پیشران» بود. حضور در اردوی حضوری مشهد و تعامل مستقیم با خانم حاجی اسماعیلی و دیگر شرکت‌کنندگان نیز نه‌تنها انگیزه ادامه کار را چند برابر کرد، بلکه از جهت روشی نیز بسیار مؤثر و راهگشا بود. تدریس استاد دوره در روش تحلیل مضمون و بازخورد دوستان کمک کرد تا چارچوب مقاله منسجم‌تر شده و ضعف‌های آن برطرف شود.

این استاد حوزه و پژوهشگر در پایان، در پاسخ به این پرسش که «این تجربه را چگونه در یک جمله برای سایر طلاب توصیف می‌کنید و آیا برنامه‌ای برای ادامه این مسیر پژوهشی دارید؟» اظهار کرد: اگر بخواهم این تجربه را در یک جمله برای یک دوست طلبه توصیف کنم، باید بگویم پژوهش یک ضرورت و نیاز مهم در مسیر طلبگی است؛ امری که باید با برنامه مطالعاتی قوی و با نظارت استاد راهنما با جدیت آغاز شود. همچنین لازم است طلاب تلاش کنند مسائل مستحدثه در حوزه‌های مختلف را در پرتو علوم اسلامی مفهوم‌پردازی و تحلیل کنند و پاسخ‌های مؤثر و کارآمدی برای حوزه تقنین و سیاست‌گذاری در ابعاد مختلف سیاسی، اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی، آموزشی و تربیتی ارائه دهند؛ پاسخ‌هایی که بتواند جنبه عملیاتی داشته و در رفع نیازهای کشور مؤثر باشد.