زمان انتشار : ۱۶ تیر ,۱۳۹۹ | ساعت : ۱۱:۵۰ | کد خبر : 201018 |

شفقناقم- «حرز» در فرهنگ معین به معنای پناهگاه و جای استوار است و در زبان فارسی به معنای بازوبند، تعویذ و چشم‌زخم آمده است. «اَحراز» جمع کلمه «حِرز» است و در فرهنگ فارسی آزاد، به دعائی گفته می شود که برای حفظ با خود حمل می کنند و معمولاً به گردن می آویزند.

به گزارش خبرنگار شفقناقم، در کتاب های دینی مانند مفاتیح الجنان، موارد زیادی تحت عنوان «حِرز» منتسب به هریک از معصومین(ع) ذکر شده است، برای صحت و سُقم سندهای این «اَحراز»، گفت وگویی با حجت الاسلام سیدحسن سجّادی کارشناس حدیث و رجال و پژوهشگر حوزه علمیه قم انجام داده ایم که تقدیم مخاطبان می شود:

آیا متون ذکر شده در کتب دینی تحت عنوان«حِرز» سند دینی دارد؟ ریشه آن چیست؟

بسیاری از حِرزهای برجای مانده ائمه دارای سندیت و پشتوانه علمی و در دسترس است و می‌توان در این باره تحقیق و پژوهش کرد. ریشه این حرزها، مربوط به مرحوم سیدبن طاووس است.

مرحوم سید بن طاووس در دو کتاب منهج الدعوات و منهج العبادات چند تحقیق داشته و در آن جا حرزها را ذکر می کند و کتاب هایی که در اختیارش بوده را نام می برد که به دست ما نرسیده است.

مجموع آثار آل طاووس که ۲۴ جلد است، اخیرا ۱۱ جلد آن چاپ شده که مربوط به خودش است و احراز را در منهج الدعوات آورده است و شهود نیز دارد و روایات مربوط به احراز وجود دارد اما دعاها را در آثارش آورده است.

آیا علمای دیگری جز سید بن طاووس به این اَحراز اشاره کرده اند؟

سید بن طاووس در قرن ششم زندگی می کرده و بعد از وی کسانی نیز بودند که در مورد کتاب دعا تحقیق کرده حرزها را ذکر کرده و یا کتاب مستقل نوشته اند.

مرحوم مشهدی در المزار الکبیر که -یکی از قدیمی‌ترین منابع اسلامی درباره زیارت، آداب و ادعیه اماکن مقدسه و برخی ماه‌های قمری به‌شمار می‌رود و بسیاری از عالمان بزرگ شیعه به این کتاب اعتماد کرده و روایات، زیارات، اعمال و ادعیه آن را در کتاب‌های خود آورده‌اند- مطالب مهمی را گردآوری کرده هر چند نحوه چینش ابن طاووس در اثر مشهدی نیامده است، علامه محدث قمی نیز این چینش را نیاورده اما اصل حرز را آورده است. شنیده ام در نسخه خطی محدث قمی اَحراز امام جواد(ع) نوشته شده است و کتاب در کتابخانه آیت الله مرحوم مرعشی وجود دارد.

آیا نسخه اصلی این حرزها در دسترس است؟

یک سری کتب‌هایی که در هندوستان وجود دارد و دعا نویس ها در اختیار دارند با آن چه از امام جواد(ع) نقل شده مطابقت دارد و معلوم می شود یک سری اسناد در هندوستان است که به دست ما نرسیده است و در این باره تحقیق نکرده اند که تا چه میزان سندیت و پشتوانه داشته باشد.

چرا این اَحراز در کتاب های علمای معاصر نیست؟

از بزرگان شنیدم اَحراز چون سند قطعی و سلسله وار ندارد و بنا در این کتاب ها سندیت صد درصد است، پس اصل را نیاورده اند اما دعایی که مورد قبول سید و مورد اعتماد علماست و قبول داریم محدث قمی به بسیاری از آن عمل کرده است.

برخی می پندارند، ریشه حرزها، رویا، خیال و حتی مکاشفه است، آیا این نظر صحیح است؟

اینکه برخی تصور می کنند حرز خواب و خیال است این گونه نیست؛ بلکه ریشه در افکار بزرگان دین دارد اما باید اهل آن بدانند چه خصوصیتی دارد. در عصر کنونی، مرحوم گلسرخی را می دیدم مسائلی را می دانست. برخی علم این را دارند همانند حسن زاده عاملی یا علامه عسگری نیز بلد بوده است در معاصرین نیز برخی از علما هم می دانستند و این مسائل از قدیم و گذشته بوده و بسیاری از علما نیز به آن توجه داشته اند و به آن عمل می کردند. ما موظف نیستیم به همه دعاهایی که از ائمه رسیده است، عمل کنیم چرا که دانش برخی از آنها را نداریم؛ این حرز شرایط و علم خاص می خواهد و جزو مسائل مهمی ائمه است و باید عالم و اندیشمند بزرگی باشد که بفهمد.

شرایط تاثیر و استجابت این حرزها چیست؟

بسیاری از دعاهای سریع الاجابه وجود دارد و افرادی آن را می خوانند تا مشکل‌شان حل شود اما وقتی گرفتاری‌شان حل نشود، تاثیر دعا را باور نمی کنند درحالی که این دعا برای فردی است که مقدمات را انجام داده است و شرایط آن را داشته که اگر این دعا را بخواند به خواسته‌اش می‌رسد.

عده ای کتاب های دعا و مشکل گشا به بازار عرضه می کنند، این کار هر کس نیست مثلا دعایی است که در تاریکی، چراغ ایجاد می‌کند و علمایی مثل محدث قمی در مسیر تاریک آن را می خوانده و چراغ ایجاد می شده است، هر دعایی را در هر کجایی نمی توان خواند. اسراری که ائمه در خلوت می گویند چه بسا به دست ما نرسیده است و ما آگاهی نداریم و این ها در ظرفیت فرد نیست.

اگر امام سجاد(ع)،دعای ابوحمزه ثمالی و امام حسین(ع) دعای عرفه را تعلیم داد، این ها جز اسرار ائمه(ع) نیست بلکه این ها را برای گفت وگو و راز و نیاز با خدا و سخن گفتن یاد می‌دهند، اما اسراری که در نیمه شب بوده و ائمه در خلوت می گویند این ها به دست ما نرسیده است و ما آگاهی نداریم چون این ها در ظرفیت افراد نیست.

برخی از مردم از عدم استجابت ادعیه گلایه دارند، دلیل آن چیست؟

اگر دعا اجابت نشود تقصیر ندارد نقصیر از ماست که دعایمان برآورده نمی شود همین دعا را بخوانیم و متوسل شویم در جای دیگری تاثیر دارد؛ بهترین دعا نیز قرآن است.

افرادی که کتاب را می نویسند در مورد دعا و آثار آن برای عامه مردم قلم می‌زنند باید ظرفیت افراد را در نظر بگیرند دعا تنها برای علما نیست و در دسترس عامه مردم نیز قرار می‌گیرد و بسیاری از این ها را می خوانند و منظور را نمی فهمند و بعد نسبت به دعا بدبین می شوند لذا باید توجه داشته باشند این نوع نوشته‌ها موجب سوء استفاده و فرصت طلبی و کج اندیشی نشود و بدبینی ایجاد نکند.

0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *