شفقناقم- ابوالقاسم علیدوست به بیان اهمیت مسأله پژوهش و جایگاه آن از نگاه دین اسلام پرداخت و اظهار داشت: اولین عنصر لازم در پژوهش این است که هر پژوهش نوآورانه ای مبتنی بر تراث گذشتگان باشد. ممکن است کسی پژوهش نوآورانه داشته باشد، اما هنجارشکنانه و بدون تضلع بر تراث گذشتگان باشد که این غلط است؛ لذا اطلاع وسیع از تراث گذشتگان و سپس استفاده صحیح از آن ضروری است.
او عنصر دوم از الزامات پژوهش های نوآورانه را بسط مسائل دانش های پیرامون موضوع دانست و گفت: وقتی شما راجع به فقه های جدید مانند فقه اقتصاد، سیاست، هنر و امثال آن کار می کنید در اطراف این موضوع گاهی مسائلی هست که باید پیش از ورود در آن بحث فقهی، مورد بحث و بررسی قرار گرفته و به نتیجه برسد.
عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه گفت: به عنوان مثال مسأله گستره شریعت از جمله این مسائل است. وقتی در برخی مجامع علمی نگاهی وجود دارد که اساسا گستره شریعت را محدود می داند و مسأله اقتصاد را در حیطه مسائل شریعت نمی داند، شما به عنوان پژوهشگر دین در موضوع اقتصاد ابتدا باید این را اثبات کنید که اسلام پیرامون اقتصاد، نظریه و نظام قابل ارائه دارد و لذا باید حوزه و عالم دین در این موضوع ورود کند.
او الزام دیگر در پژوهش های نوآورانه را موضوع شناسی و مصداق شناسی متفاوت از هنجارهای کنونی دانست و افزود: روش مرسوم در حوزه ها این است که یک پژوهشگر برای یافتن موضوع و مصداق به مراجع مختلفی از جمله کتاب لغت و یا مقاله و کتب موجود در آن زمینه مراجعه می کند. اما به نظر می رسد حتی با وجود این مراجعه خیلی از مواقع موضوع و مصداق آنطور که باید شناخته نمی شود و در نتیجه گره موجود در آن زمینه به درستی مورد بررسی قرار نگرفته و حل نمی شود. بنابراین پیشنهاد ما این است که در هر موضوعی در کنار هر بحث حوزوی یک متخصص آن رشته مربوطه قرار بگیرد تا سؤال و ابهام موجود در آن زمینه با پژوهش آن باحث حوزوی منطبق بر هم باشند و در نتیجه بتوانند گرهی از مشکلات فقهی و علمی نظام اسلامی را باز کنند.
